Havai Fişeği Kim Atabilir? İzmir Gecelerinde Başlayan Küçük Bir Felsefe Krizi
Hoş geldiniz! Ciho olarak bu yazımızda “Havai fişeği kim atabilir” hakkında kapsamlı bilgiler paylaşıyoruz.
İzmir’de yaz akşamı başka bir şey. Denizden gelen rüzgâr saçları dağıtırken, bir yandan kokoreç kokusu, bir yandan sahilde yürüyen insanların “hayat çok güzel ama biraz da pahalı” bakışı… Tam o anda bir yerden “pat!” diye bir ses geliyor ve herkesin kafası aynı anda yukarı kalkıyor.
Ben de kalkıyorum.
Ama sadece kafam değil… zihnim de kalkıyor.
Çünkü içimdeki o fazla düşünen 25 yaşındaki ben hemen soruyu bırakıyor ortaya:
“Havai fişeği kim atabilir?”
Bu soru ilk bakışta basit gibi. Ama değil. Çünkü mesele sadece gökyüzüne renk saçmak değil; mesele o fişeği kimin, hangi ruh haliyle ve hangi yetkiyle patlattığı.
—
Sahilde Bir Patlama ve Başlayan İç Sorgulama
Geçen yaz Kordon’da oturuyordum. Yanımda arkadaşım Mert var. Klasik Mert: her şeye “boş ver ya” diyen ama hayatını da sürekli düşünen insan türü.
Bir anda gökyüzü renklendi.
“Vay be…” dedi biri.
Ben ise içimden şunu dedim:
“Tamam da bunu kim attı? Belediye mi? Bir düğün mü? Yoksa birisi ‘bugün moralim bozuk, biraz gökyüzü yakayım’ mı dedi?”
Mert bana döndü:
— “Kanka çok düşünüyorsun ya.”
Ben:
— “Hayır, ben sadece izin belgelerini merak ediyorum.”
İşte böyle başlıyor her şey. Basit bir ışık gösterisi, bende hukuk, etik ve mahalle kültürü üçgenine dönüşüyor.
—
Havai Fişeği Kim Atabilir? Aslında Sadece Bir Soru Değil
“Havai fişeği kim atabilir?” sorusu aslında üç farklı seviyede cevaplanıyor:
Birincisi: teknik cevap.
İkincisi: toplumsal cevap.
Üçüncüsü ise benim kafamın içindeki kaotik monolog.
Teknik olarak bakarsak, havai fişek öyle herkesin “çak çak yak gitsin” diyebileceği bir şey değil. Bir düzeni, bir izni, bir sorumluluğu var.
Ama sokakta işler biraz farklı.
Çünkü bir düğün olur, gece 11:30’da gökyüzü Mars’a döner. Kimse de çıkıp “siz hangi izinle yaptınız?” diye sormaz. Sorsa bile cevap genelde şudur:
“Abi düğün ya…”
—
Düğünler: Havai Fişeğin Serbest Bölgesi
İzmir’de düğün = mini festival.
Bir düğün varsa, havai fişek de vardır. Sanki ikisi ayrı düşünülemez. Gelin iner, damat streslidir, kayınpeder duygusal, teyze zaten ağlamaya hazır… bir de üstüne gökyüzü yanar.
Ben geçenlerde bir düğüne gittim. Davetliydim.
Ama kafamda tek soru:
“Bu fişekleri kim organize ediyor? Bir WhatsApp grubu mu var: ‘Bugün 22:00 gökyüzü şov’?“
Yanımda biri dedi ki:
— “Bak bak şimdi başlıyor!”
Ben de içimden:
“Kim başlatıyor? Kim bitiriyor? Bu işin CEO’su kim?”
Gökyüzü patlıyor, insanlar alkışlıyor, ben ise sanki finansal bir operasyon izliyorum.
—
Mahalle Kültürü ve Küçük Yetki Karmaşası
Bizim mahallede bir ara her özel günde havai fişek patlıyordu. Bayram, düğün, takım maçı… hatta bir keresinde birinin üniversite kazanmasını bile kutladılar.
O gün annem balkondan bağırdı:
— “Kim atıyor bunları?!”
Alt sokaktan ses geldi:
— “Abi kutlama var!”
Annem:
— “Ne kutlaması?!”
Ben içimden:
“Muhtemelen hayatı kutluyoruz anne…”
İşte o an şunu fark ettim: bazı yerlerde “havai fişeği kim atabilir?” sorusunun cevabı “kim isterse” gibi bir şeye dönüşüyor. Ama bu cevap da çok tehlikeli bir özgüven içeriyor.
—
Benim Havai Fişekle Kişisel İlişkim
Açık konuşayım: havai fişek izlemeyi seviyorum.
Ama atmayı hayal ettiğimde bile kendimi yönetmelik okurken buluyorum.
Mesela zihnimde şöyle bir sahne oluyor:
Ben:
— “Tamam şimdi atıyorum.”
İç sesim:
— “İzin belgen var mı?”
Ben:
— “Bu romantik bir an.”
İç ses:
— “Romantik anlar yönetmelik tanımaz mı sanıyorsun?”
Sonra fişeği atamadan hayatı sorgulamaya başlıyorum.
—
Havai Fişeği Kim Atabilir? Sorumluluk Meselesi
Aslında bu işin özü şu: havai fişek sadece bir eğlence değil, ciddi bir sorumluluk.
Ama insan beyni bunu bazen şöyle algılıyor:
“Renkli patlayan şey = eğlence = kontrolsüz mutluluk.”
Oysa işin içinde güvenlik, mesafe, zamanlama, hatta çevredeki hayvanlar bile var.
Bir keresinde sokak köpeği tam patlama anında bana baktı. O bakışta şunu hissettim:
“Sen eğleniyorsun ama benim sinir sistemim sıfırlandı.”
O an biraz utandım.
—
Arkadaş Muhabbetleri: Uzman Olmadan Uzmanlaşmak
Arkadaş ortamında havai fişek konusu açılınca herkes bir anda uzman kesiliyor.
Mert:
— “Kanka onu belediye atıyor genelde.”
Berk:
— “Yok ya düğün firmaları atıyor.”
Ben:
— “Peki ya bireysel olarak atmak isteyen biri ne yapıyor?”
Sessizlik.
Sonra biri:
— “Boş ver ya.”
Ama ben boş veremiyorum işte.
Çünkü benim zihnimde her “boş ver” aslında yeni bir araştırma konusu.
—
İzmir Gecelerinde Gökyüzü ve İnsan Psikolojisi
İzmir geceleri zaten insanı biraz duygusal yapıyor.
Deniz, rüzgâr, sokak müzisyenleri, bir de arada patlayan havai fişekler…
Hepsi birleşince insan şunu düşünüyor:
“Ben ne ara bu sahnenin figüranı oldum?”
Gökyüzüne bakarken herkes bir an susuyor. O an bile toplumsal bir anlaşma var gibi:
“Şu an kimse konuşmasın, evreni izliyoruz.”
Ama o sessizliğin içinde bile benim kafam:
“Havai fişeği kim atabilir ve neden bu kadar güzel ama bu kadar karmaşık?”
—
Kendi Kendime Sorduğum Fazla Sorular
Bazen abarttığımı biliyorum.
Mesela biri:
— “Ne güzel havai fişekti.”
Ben:
— “Evet ama karbon ayak izi açısından değerlendirdik mi?”
İnsanlar bana bakıyor.
Mert fısıldıyor:
— “Kanka romantizmi öldürdün.”
Ama ben romantizmi öldürmüyorum, sadece Excel’e taşıyorum.
—
“Havai fişeği kim atabilir” hakkındaki meraklarınızı giderebildiysek ne mutlu bize. Ciho ailesi olarak her zaman yanınızdayız!
Sonuç Yerine Gökyüzüne Bakarken Gelen Düşünceler
Aslında “havai fişeği kim atabilir?” sorusunun tek bir cevabı yok.
Bazen bir düğün organizasyonu atar.
Bazen bir şehir kutlama yapar.
Bazen de insanlar sadece gökyüzüne bir şeyler anlatmak ister.
Ama en ilginci şu: kim atarsa atsın, biz hep aynı anda yukarı bakıyoruz.
Ve o an herkesin iç sesi biraz susuyor.
Benimki hariç.
Ben hâlâ düşünüyorum:
“Bunun izni kimde? Sorumluluğu kimde? Ve neden ben bu kadar çok şey sorguluyorum?”